Sayfa taşındı. Yeni adresimiz: http://www.nakitvakti.com/

Çek Raporu ve Ticari İtibar

2-15 liraya ticari itibarınızı öğrenin

Ticari hayatımızda 2012 yılı içinde önemli değişiklikler oldu. Çek yasasında hapis cezasının ortadan kalkmasıyla birlikte artan karşılıksız çek orana karşın Kredi Kayıt Bürosu (KKB) önce Çek Raporu’nu, sonrasında Risk Raporu’nu bankaların yanı sıra şahıslara da vermeye başladı.

Böylece isteyen herkes bankalardan 2-15 TL karşılığında bu raporları alabiliyor. KKB verilerine göre bugüne kadar 400 bin rapor alındı.

Ticari hayatta, belki de en önemli kredi, itibardır. Ticari itibarınız varsa işleriniz her zaman ve her yerde daha kolay yürür. Ancak günümüz ticari hayatında böyle çalışmak çok zor. Ticari hayatın en önemli ödeme araçlarından biri olan çekte yaşanan gelişmeler, aslında yaşanan sorunları daha net ortaya koyuyor. 2008 yılında 25 milyon seviyelerinde olan çek kullanım adedi, TC Merkez Bankası verilerine göre 2011/10 aylık dönemde 16 milyon seviyelerine indi. 2012/10 aylık dönemde ise yüzde 3-1 artışla 16.5 milyon adede ulaşıldı.

Ancak çek yasasında yapılan değişiklikle birlikte hapis cezasının ortadan kalması sonucu geçen yıl 412.6 binlerde olan karşılıksız çek oranı, yüzde 58.3 artışla 653.4 binlere çıktı. Oransal olarak bakıldığında aralık 2011 itibariyle yüzde 3,43 seviyesinde olan karşılıksız çek oranı son veriler itibariyle yüzde 4,10 seviyelerine yükseldi. Türkiye İş Bakası Genel Müdür Yardımcısı Suat İnce, gelinen noktada çekin itibarının azaldığını mal ve ticaret alışverişinde güven ilişkisinin zedelendiğini kaydediyor. İnce, bunun ticari hayatı ciddi anlamda olumsuz etkilediğini anlatıyor.

25 MİLYONUN VERİSİ

Kredi Kayıt Bürosu (KKB) karşılıksız çeklere hapis cezasının kalkmasının ardından oluşabilecek riskleri önleme adına önce nisan ayında Çek Raporu Sunum Sistemi’ni devreye aldı. Yine KKB, 10 Eylül’de daha önce sadece bankalarla paylaştığı “Risk Raporu”nu tüm şahıs ve şirketlere açtı. Böylece, 25 milyon bireysel yatırımcıya ait 160 milyon veriyi bünyesinde barındıran KKB, yeni dönemde sadece bankalarla paylaşılan kredi ve kredi kart bilgilerini, kişi ve kurumlara da vermeye başladı.

Çek ve risk raporları, kişilerin ödeme performanslarını net bir şekilde gösteriyor. Bankalar kredi kullandınnadan önce KKB’den sorgulama yaptıklarında hangi bilgileri görüyorlarsa çek ve risk raporları da benzer bilgileri içeriyor. KKB Genel Müdürü Kasım Akdeniz “Bu raporlar yoluyla vadeli mal satılan kişinin kredibilitesi net bir şekilde görülebilir. İlgili kişiden rapor talep edildiğinde, mal alan kişi raporunu en yakın banka şubesinden alıp satıcıya ibraz edebilir. Raporun gerçekliği konusunda tereddüt olursa KKB’nin internet sitesinden gerçekliği teyit edilebilir” diyor.

FATURALAR DA OLACAK

Yapılan değerlendirmelere göre Çek Raporu ve Risk Raporu’nun alınıp birlikte değerlendirilmesi halinde ödeme sorununun tespiti, yüzde 95’e yakın oranda mümkün. Bu raporlar, bankalar tarafından veriliyor.

Risk raporunda sadece finansal sistem kayıtları üzerinden oluşturulan bilgiler veriliyor.

Ancak KKB’nin çalışmalan sonucunda 2013’ük ikinci yarısından itibaren bu raporlara tüm fatura bilgileri de dahil olacak.

Burada önemli olan nokta, rapor sadece kişinin kendisine verilebiliyor. Yani raporlar, rapor sahibinin bilgisi ve onayı dışında üçüncü kişiler ile paylaşılmıyor. Kişi şubeye giderek 2-15 TL gibi bir ücret karşılığında raporunu alabiliyor.

KKB Genel Müdürü Akdeniz’in verdiği bilgiye göre teknik olarak tüm bankalar çek ve risk raporu verebilir durumda. Müşteri için en çok çek raporu üreten bankalar ise Denizbank, Kuveyt Türk, Ziraat Bankası, TEB ve Akbank. En çok risk raporu üretenler ise TEB, Iş bankası, Akbank, Vakıfbank ve Yapı Kredi.

BANKA GÜVENCESİ

Çek raporu ve risk raporunun çeki kesenin itibarını sorguladığını ifade eden Suat İnce, bu raporların şu aşamada ticari hayata çok fazla çözüm olmadığı düşüncesinde. Buna da neden olarak çeklerin kullanım adetlerindeki düşüşü ve karşılıksız çek oranlarını gösteriyor. Suat ince, gayri nakit teminat kullanarak ‘karşılıklı çek’ isimli bir ürün çıkardıklarını böylece, çeke yeniden itibar kazandırmak istediklerini sözlerine ekliyor.

Çek yasasındaki değişiklikler ile birlikte şirketler arasındaki ticari alışverişlerde banka garantisinin daha çok aranmaya başlandığını kaydeden TEB Bireysel ve Özel Bankacılık Genel Müdür Yardımcısı Gökhan Mendi, “Bunun sonucunda satıcı firmalar doğaldan borçlandırma sistemi kullanarak alacaklarını banka garantisi alarak satışlarını yapmaya yöneldi. Bankamızın en çok tercih edilen nakit yönetimi ürünlerinden biri olan doğrudan borçlandırma sistemi geçmiş yıllara göre daha fazla müşterimiz tarafından tercih ediliyor” diyor.

KARARLAR DAHA GERÇEKÇİ

Artık bireylerin, yapacakları yatırımlarda risk almadan önce bankalardaki kredi ve risk durumunu görebileceğini söyleyen Akbank Bireysel Bankacılıktan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Galip Tözge, gerçekçi adımlarla doğru karar verilebileceğini anlatıyor. Tözge’ye göre bunun yanı sıra risk raporu, bireylerin borç ilişkisine girdiği banka dışındaki ev sahibi-kiracı gibi diğer kişi ve kurumlar ile olan ilişkilerinde de bireylere yardımcı olacak.

Akbank olarak yurtdışında yerleşik kişilere mortgage kredisi verirken bu müşterilerden kendi ülkelerindeki Kredi Kayıt Büroları’ndan aldıkları raporu talep ettiklerini anlatan Tözge. “Aynı şekilde, Türk vatandaşlan da artık yurtdışında borç ilişkisine girecekleri zaman bu raporu sağlayabiliyor olacaklar” diyor.

ALACAK SİGORTASINA KATKISI

Geçmişte sadece bankalar, faktoring ve leasing şirketleri gibi finansal kuruluşlar bu raporlara ulaşabiliyorlardı. Ticari alacak sigortasının işleyişi ve bu sektöre sağladığı avantajlar göz önüne alındığında, raporlara alacak sigortası şirketlerinin de ulaşabilecek olması bu alanda da önemli beklentileri beraberinde getirdi.

Coface Türkiye Genel Müdürü Belkıs Alpergun, “Şirket olarak iş hacmimizin iki katına çıkacağını düşünüyoruz. Bilgilere ulaşamamanın yarattığı en önemli dezavantaj, ticari alacak sigortasının kullanımının yaygın-laşamaması. Ticari alacak sigortası bilgiye dayalı bir sistem. Risk ve çek raporlarına ulaşabiliyor olmak bize elbette öncelikle bilgi sağlıyor olacak” diyor.

Talip Yılmaz / Ekonomist

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir